Oczekiwania a rzeczywistość
Gdy jest trudno, naturalnie chcemy, żeby ulga przyszła szybko. Psychoterapia nie działa jednak jak tabletka przeciwbólowa. To stopniowa praca: nad rozumieniem siebie, sposobem reagowania na stres i relacjami.
Jak zwykle przebiega zmiana
Badacze zauważyli, że zmiana w terapii często ma trzy etapy (Howard i in., 1993):
- Ulga. Na początku wiele osób czuje się lepiej, bo ktoś uważnie słucha, a trudność zostaje nazwana. Pojawia się nadzieja.
- Mniej objawów. Z czasem słabnie lęk, smutek albo napięcie.
- Lepsze funkcjonowanie. Na końcu zmienia się codzienność: praca, relacje, sposób radzenia sobie z trudnościami.
Każdy etap zwykle przygotowuje grunt pod kolejny. Dlatego pierwsza ulga to dobry znak, ale jeszcze nie koniec pracy.
Co mówią badania o długości
W klasycznym przeglądzie badań około połowa pacjentów odczuwała wyraźną poprawę po 8 spotkaniach, a około trzy czwarte po 26 (Howard i in., 1986). To średnie z grup osób z różnymi trudnościami, a nie obietnica dla konkretnej osoby. U jednych zmiana przychodzi szybciej, u innych wolniej.
Od czego zależy długość terapii
- Cel. Praca nad jedną konkretną trudnością zwykle trwa krócej niż przyglądanie się wzorcom, które powtarzają się od lat.
- Nurt. Terapia poznawczo-behawioralna jest często krótsza i bardziej ustrukturyzowana. Terapia psychodynamiczna i psychoanalityczna bywa dłuższa. Więcej: Jak pracujemy.
- Regularność. Spotkania raz w tygodniu o stałej porze pomagają utrzymać ciągłość. W niektórych nurtach specjalista proponuje dwa spotkania w tygodniu.
- Relacja. To, czy dobrze Ci się pracuje z daną osobą, ma duże znaczenie. Zobacz: Jak wybrać psychoterapeutę?
Etapy terapii
- Początek. Pierwsze spotkania służą poznaniu trudności, ustaleniu celów i sposobu pracy.
- Właściwa praca. Regularne spotkania i zmiany w codzienności.
- Zakończenie. Stopniowe domykanie i utrwalanie tego, co się zmieniło. Warto zaplanować je razem, a nie przerywać nagle.
Zasady, które porządkują ten proces, są opisane na stronie Zasady terapii.
Kiedy warto zacząć
Nie trzeba czekać, aż będzie bardzo źle. Sygnały, przy których warto porozmawiać ze specjalistą, opisujemy w artykule Pięć sygnałów, że warto rozważyć psychoterapię. Jeśli podobne sygnały obserwujesz u nastolatka, zobacz psychoterapię dzieci i młodzieży.
Pytania o czas terapii
Ile sesji terapii potrzeba?
Nie ma jednej liczby. Część osób pracuje kilka miesięcy, inne dłużej. Pierwsze ustalenia zapadają po kilku spotkaniach i można je zmieniać.
Kiedy widać pierwsze efekty terapii?
Ulga bywa odczuwalna już na początku. Zmiana w objawach i codzienności pojawia się zwykle stopniowo, w ciągu kilku miesięcy.
Co, jeśli po kilku miesiącach nic się nie zmienia?
Warto powiedzieć o tym specjaliście. Możliwe przyczyny opisujemy w artykule Kiedy terapia nie działa?
Ile kosztuje terapia?
W MentalCare 50-minutowa sesja psychoterapii indywidualnej kosztuje od 220 zł, zależnie od specjalisty. Cennik
Źródła
- Howard, K. I., Kopta, S. M., Krause, M. S., Orlinsky, D. E. (1986). The dose–effect relationship in psychotherapy. American Psychologist, 41(2), 159–164. https://doi.org/10.1037/0003-066X.41.2.159, nowa karta
- Howard, K. I., Lueger, R. J., Maling, M. S., Martinovich, Z. (1993). A phase model of psychotherapy outcome: causal mediation of change. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 61(4), 678–685. https://doi.org/10.1037/0022-006X.61.4.678, nowa karta
Redakcja merytoryczna: Marcin Goluch, psycholog, dyplomowany psychoterapeuta.
Redakcja merytoryczna
Marcin Goluch
Psycholog, dyplomowany psychoterapeuta
Pracuję z dorosłymi, młodzieżą i parami.