Z czym możesz przyjść · Emocje i relacje

Zaburzenia osobowości. Więcej niż etykieta.

Emocje, które w kilka sekund rosną do ogromnych rozmiarów. Relacje, które zaczynają się od zachwytu, a kończą rozczarowaniem. Poczucie, że wciąż wpadasz w te same schematy. To da się zrozumieć i zmieniać.

SPECJALIŚCI
5 osób
GDZIE
2 gabinety i online
WIZYTA
50 minut, od 220 zł

Nie musisz wiedzieć, kogo wybrać. W bezpłatnej, 15‑minutowej rozmowie pomożemy dobrać osobę.

Jak to może wyglądać

Gdy te same trudności wracają.

Osobowość to utrwalony sposób myślenia, przeżywania emocji i bycia z innymi. O zaburzeniu osobowości mówi się wtedy, gdy te wzorce są sztywne, trwają latami i wyraźnie utrudniają życie: relacje, pracę i kontakt ze sobą.

Zaburzenie osobowości nie oznacza, że ktoś jest „zły” ani „trudny”. Często stoją za nim wczesne doświadczenia i sposoby radzenia sobie, które kiedyś chroniły, a dziś bardziej przeszkadzają. Diagnozę stawia specjalista po rozmowach, nie test z internetu.

Co możesz u siebie zauważać.

Burzliwe emocje
Złość, smutek albo lęk, które pojawiają się nagle i są bardzo silne.
Trudne relacje
Bliskość i oddalenie, zachwyt i rozczarowanie, lęk przed odrzuceniem.
Obraz siebie
Zmienne poczucie, kim jesteś i czego chcesz, albo wewnętrzna pustka.
Powtarzające się schematy
Podobne konflikty w kolejnych związkach, w pracy albo w rodzinie.

Na trudniejsze chwile

Co możesz zrobić już teraz.

Jak o tym myśleć

Gdy emocje rosną bardzo szybko, pomagają proste umiejętności z terapii dialektyczno-behawioralnej (DBT). Uczą, jak przejść przez najtrudniejszy moment, nie pogarszając sytuacji.

  1. Ćwiczenie krok po kroku

    Zimna woda i wolny wydech

    Szybkie obniżenie napięcia.

    1. Ochłodź twarz zimną wodą albo przyłóż do niej coś zimnego na około 30 sekund.
    2. Zrób kilka powolnych oddechów z wydechem dłuższym niż wdech.
    3. Gdy napięcie spadnie, zdecyduj, co dalej.
  2. Na co dzień

    Zatrzymaj się (STOP)

    Zanim zareagujesz: zatrzymaj się, zrób krok w tył, zauważ, co się dzieje w Tobie i wokół, i dopiero wtedy działaj.

  3. Na co dzień

    Nazwij emocję

    Powiedz w myślach: „czuję złość” albo „czuję lęk” i zauważ, gdzie czujesz ją w ciele. Nazwanie emocji pomaga nabrać do niej dystansu.

To sposoby na trudniejsze chwile. Nie zastępują psychoterapii ani leczenia. Przy chorobach serca ćwiczenie z zimną wodą skonsultuj z lekarzem. Jeśli myślisz o zrobieniu sobie krzywdy, zadzwoń pod 116 123 albo 112.

Kiedy warto

Kiedy warto porozmawiać.

Warto porozmawiać, gdy:

  • emocje często Cię zalewają i trudno Ci się uspokoić,
  • w relacjach powtarza się podobny scenariusz,
  • zdarza Ci się działać impulsywnie, a potem tego żałować,
  • ktoś zasugerował, że warto przyjrzeć się Twojej osobowości, i chcesz to zrozumieć.

Nie musisz wiedzieć, od czego zacząć.

Bezpłatne 15 minut przez telefon albo Google Meet. Porozmawiasz z Magdaleną, Klaudią albo Marcinem i razem dobierzecie osobę.

Psychoterapia

Jak pomaga psychoterapia.

Psychoterapia jest podstawową formą pomocy przy zaburzeniach osobowości. To zwykle dłuższa praca, bo zmiana utrwalonych wzorców wymaga czasu. Na spotkaniach uczysz się rozpoznawać emocje, rozumieć swoje reakcje i budować relacje, w których jest więcej bezpieczeństwa.

Przegląd Cochrane z 2020 roku, obejmujący 75 badań, pokazał, że psychoterapia dopasowana do zaburzenia osobowości z pogranicza (borderline) zmniejsza nasilenie objawów bardziej niż zwykła opieka. Najwięcej badań dotyczyło terapii dialektyczno-behawioralnej (DBT) i terapii opartej na mentalizacji (MBT).

Brytyjskie wytyczne NICE podkreślają, że leki nie są leczeniem samego zaburzenia osobowości z pogranicza. Mogą jednak pomóc przy depresji czy lęku, które często mu towarzyszą. Wtedy warto skorzystać z konsultacji psychiatrycznej.

Nurty, w których się z tym pracuje

Wszystkie nurty psychoterapii

Najpierw relacja, potem nurt.

Badania pokazują, że zaufanie i dobra współpraca z terapeutą wiążą się z lepszymi efektami terapii, niezależnie od nurtu. Dlatego tak ważne jest, czy dobrze Ci się z kimś rozmawia.

Flückiger i in., 2018; Wampold i Imel, 2015

Jak zacząć

Pierwszy krok jest prosty.

  1. Bezpłatne 15 minut. Przez telefon albo Google Meet mówisz w kilku zdaniach, co się dzieje. Nie musisz niczego nazywać ani przygotowywać.
  2. Dobór osoby. Proponujemy specjalistę, gabinet albo spotkania online. Jeśli masz kogoś na myśli, sprawdzimy terminy.
  3. Pierwsza wizyta, 50 minut. Opowiadasz o sobie w swoim tempie, a terapeuta pyta o to, co ważne. Razem ustalacie, czego potrzebujesz.
  4. Dalsze spotkania. Zwykle raz w tygodniu. Po każdej wizycie decydujesz, czy chcesz kontynuować.

Pytania

Pytania o zaburzenia osobowości.

Skąd mam wiedzieć, czy to zaburzenie osobowości?

Nie musisz tego wiedzieć przed wizytą. Diagnozę stawia psycholog, psychoterapeuta albo psychiatra po kilku rozmowach. Na początek wystarczy opowiedzieć, co jest dla Ciebie trudne.

Czy zaburzenie osobowości da się leczyć?

Tak. Psychoterapia pomaga zmniejszyć nasilenie objawów i lepiej radzić sobie w relacjach. W dziesięcioletnim badaniu osób z zaburzeniem osobowości z pogranicza 93% osiągnęło co najmniej dwuletnią poprawę objawów. Pełny powrót do dobrego funkcjonowania w pracy i relacjach był trudniejszy i udał się mniej więcej połowie osób.

Ile trwa terapia?

Zwykle dłużej niż przy pojedynczych trudnościach, często rok albo więcej. W badaniach terapii zaburzenia osobowości z pogranicza programy trwały od miesiąca do trzech lat. Długość ustalacie razem.

Czy potrzebne są leki?

Leki nie leczą samego zaburzenia osobowości. Mogą pomóc przy depresji, lęku albo kłopotach ze snem, które często mu towarzyszą. Decyzję podejmuje lekarz psychiatra.

Źródła

  • Storebø, O. J., Stoffers-Winterling, J. M., Völlm, B. A. i in. (2020). Psychological therapies for people with borderline personality disorder. Cochrane Database of Systematic Reviews, 5, CD012955.
  • Zanarini, M. C., Frankenburg, F. R., Reich, D. B., Fitzmaurice, G. (2010). Time to attainment of recovery from borderline personality disorder and stability of recovery: a 10-year prospective follow-up study. American Journal of Psychiatry, 167(6), 663–667.
  • NICE (2009). Borderline personality disorder: recognition and management (CG78). https://www.nice.org.uk/guidance/cg78, nowa karta
  • Linehan, M. M. (2015). DBT Skills Training Manual (2nd ed.). New York: Guilford Press.
  • Flückiger, C., Del Re, A. C., Wampold, B. E., Horvath, A. O. (2018). The alliance in adult psychotherapy: A meta-analytic synthesis. Psychotherapy, 55(4), 316–340.
  • Wampold, B. E., Imel, Z. E. (2015). The Great Psychotherapy Debate: The Evidence for What Makes Psychotherapy Work (2nd ed.). New York: Routledge.

Porozmawiajmy, zanim zdecydujesz.

W bezpłatnej, 15‑minutowej rozmowie powiesz, z czym przychodzisz. Zaproponujemy osobę i formę spotkania. Nic Cię nie zobowiązuje.