Trzecia fala CBT · terapia schematów

Terapia schematów. Wzorce, które sięgają dzieciństwa.

Przyglądasz się utrwalonym wzorcom myślenia, odczuwania i reagowania, które powstały wcześnie w życiu i wracają w dorosłości. Razem z terapeutą szukasz sposobów, żeby lepiej zadbać o swoje potrzeby.

SPECJALIŚCI
2 osoby
GDZIE
3 gabinety i online
WIZYTA
50 minut, od 230 zł

Nie musisz znać nurtu. W bezpłatnej, 15‑minutowej rozmowie pomożemy dobrać osobę.

Na czym polega

Schematy i potrzeby.

Terapię schematów opracował Jeffrey Young. Wyrasta z terapii poznawczo-behawioralnej i łączy ją z elementami teorii przywiązania, podejścia psychodynamicznego i Gestalt.

Schemat to utrwalony wzorzec przekonań, emocji i wspomnień dotyczących siebie i relacji z innymi. Według Younga schematy powstają często wtedy, gdy w dzieciństwie podstawowe potrzeby emocjonalne nie były zaspokojone, na przykład potrzeba bezpieczeństwa, akceptacji albo samodzielności.

W dorosłości schemat może się uruchamiać w podobnych sytuacjach, na przykład w bliskich relacjach albo w pracy. Reakcje bywają wtedy silniejsze, niż wymaga tego sytuacja.

  • Schematy

    Rozpoznajesz wzorce, które powtarzają się w Twoim życiu, i to, skąd się wzięły.

  • Tryby

    Zauważasz stany, w które wpadasz w trudnych chwilach, na przykład surowego wewnętrznego krytyka.

  • Potrzeby

    Szukasz sposobów, żeby lepiej dbać o swoje potrzeby w dorosłym życiu.

Najpierw relacja, potem nurt.

Badania pokazują, że zaufanie i dobra współpraca z terapeutą wiążą się z lepszymi efektami terapii, niezależnie od nurtu. Dlatego tak ważne jest, czy dobrze Ci się z kimś rozmawia.

Flückiger i in., 2018; Wampold i Imel, 2015

Słowniczek

Pojęcia, które warto znać.

Wczesne nieadaptacyjne schematy
Jeffrey Young opisał 18 schematów, na przykład porzucenia, nieufności, wadliwości albo nadmiernych wymagań.
Potrzeby emocjonalne
Bezpieczne przywiązanie, samodzielność, swoboda wyrażania potrzeb i emocji, spontaniczność i zabawa oraz realistyczne granice.
Tryby
Stany, w które wpadamy w trudnej chwili, na przykład bezbronne dziecko, wewnętrzny krytyk albo zdrowy dorosły.
Ograniczone ponowne rodzicielstwo
Terapeuta w bezpiecznych granicach relacji odpowiada na potrzeby, które kiedyś nie zostały zaspokojone.
Praca z wyobrażeniami
Powrót w wyobraźni do trudnych wspomnień i zmiana ich przebiegu tak, żeby potrzeby zostały zaspokojone.
Zdrowy dorosły
Część Ciebie, która dba o potrzeby, stawia granice i wspiera. Terapia pomaga ją wzmacniać.

Kiedy bywa pomocny

Może Ci odpowiadać, jeśli:

Ten sposób pracy bywa wybierany przez osoby, które:

  • wciąż trafiają na podobne relacje albo sytuacje,
  • mają poczucie, że ich reakcje są silniejsze, niż wymaga sytuacja,
  • próbowały już terapii, ale trudności wracają,
  • chcą zrozumieć, jak wcześniejsze doświadczenia wpływają na nie dziś.

Więcej przeczytasz w artykule Terapia schematów: czym jest i komu pomaga.

Nie musisz wybierać nurtu w pojedynkę.

Bezpłatne 15 minut przez telefon albo Google Meet. Porozmawiasz z Magdaleną, Klaudią albo Marcinem i razem dobierzecie osobę.

Spotkania

Jak wyglądają spotkania.

  1. Pierwsze spotkania. Rozmawiacie o tym, co Cię sprowadza, i o Twojej historii. Czasem pomocne są kwestionariusze.
  2. Regularna praca. Spotkanie trwa 50 minut, w gabinecie albo online.
  3. Różne techniki. Rozmowa, praca z wyobrażeniami, dialog między różnymi częściami siebie i zmiana zachowań w codzienności.
  4. Czas. Terapia schematów to zwykle dłuższa forma pracy. Długość ustalacie razem.

Zespół

Kto korzysta z terapii schematów.

Natalia Jemioło i Marta Grodziska pracują w nurcie poznawczo-behawioralnym i korzystają z terapii schematów. Obie łączą ją także z ACT.

Cena zależy od specjalisty i jest taka sama online i w gabinecie. Nie wiesz, kogo wybrać? Umów bezpłatne 15 minut, a pomożemy dobrać osobę.

Terapię schematów znają też

Historia

Skąd się wziął.

  1. 1990

    Jeffrey Young publikuje pierwszą książkę o terapii skoncentrowanej na schematach.

  2. 2003

    Young, Klosko i Weishaar wydają podręcznik terapii schematów z modelem trybów.

  3. 2006

    Duże badanie porównuje terapię schematów z inną terapią osób z zaburzeniem osobowości z pogranicza (Giesen-Bloo i in.).

Pytania

Pytania o terapię schematów.

Nie wiem, który nurt wybrać. Co zrobić?

Nie musisz tego wiedzieć. Umów bezpłatną, 15‑minutową rozmowę przez telefon albo Google Meet i opowiedz w kilku zdaniach, z czym przychodzisz i jak chcesz pracować. Zaproponujemy osobę i nurt, które mogą Ci pasować, a decyzja zostanie po Twojej stronie. Rozmowa do niczego nie zobowiązuje.

Czym terapia schematów różni się od CBT?

Wyrasta z CBT, ale więcej uwagi poświęca dzieciństwu, emocjom i relacji z terapeutą. Korzysta też z technik doświadczeniowych, takich jak praca z wyobrażeniami czy dialog na krzesłach. Jeffrey Young stworzył ją z myślą o osobach, którym klasyczna CBT nie wystarczała.

Czym są tryby?

To stany, w które wpadamy w trudnych chwilach. Ktoś może nagle poczuć się mały i bezradny, usłyszeć w głowie surowego krytyka albo odciąć się od emocji. Rozpoznawanie trybów pomaga zauważyć, co się dzieje, i wybrać reakcję, która lepiej służy.

Czy trzeba wracać do dzieciństwa?

Do pewnego stopnia tak, bo schematy zwykle mają tam swoje źródło. Nie chodzi jednak o szukanie winnych. Rozumiecie, skąd wziął się wzorzec, a potem szukacie sposobów, żeby dziś inaczej dbać o swoje potrzeby. Tempo ustalasz Ty.

Ile trwa terapia schematów?

Zwykle dłużej niż krótkoterminowa CBT, bo zmiana utrwalonych wzorców wymaga czasu. Długość zależy od celów i trudności. Ustalacie ją razem z terapeutą i co jakiś czas sprawdzacie, co się zmieniło.

Gdzie przeczytać więcej?

Dłuższy opis tego podejścia znajdziesz w naszym artykule Terapia schematów: czym jest i komu pomaga.

Źródła

  • Young, J. E., Klosko, J. S., Weishaar, M. E. (2003). Schema Therapy: A Practitioner’s Guide. New York: Guilford Press.
  • Giesen-Bloo, J., van Dyck, R., Spinhoven, P., et al. (2006). Outpatient psychotherapy for borderline personality disorder: randomized trial of schema-focused therapy vs transference-focused psychotherapy. Archives of General Psychiatry, 63(6), 649–658.
  • Flückiger, C., Del Re, A. C., Wampold, B. E., Horvath, A. O. (2018). The alliance in adult psychotherapy: A meta-analytic synthesis. Psychotherapy, 55(4), 316–340.
  • Wampold, B. E., Imel, Z. E. (2015). The Great Psychotherapy Debate: The Evidence for What Makes Psychotherapy Work (2nd ed.). New York: Routledge.

Nie wiesz, który nurt wybrać?

W bezpłatnej, 15‑minutowej rozmowie powiesz, z czym przychodzisz. Zaproponujemy osobę i formę spotkania. Nic Cię nie zobowiązuje.