Czym jest dziennik myśli
Dziennik myśli to ćwiczenie z terapii poznawczo-behawioralnej. Pomaga zatrzymać się przy jednej trudnej chwili i rozłożyć ją na części: co się stało, jaka myśl się pojawiła i jaka emocja za nią przyszła.
W tej terapii przyjmuje się, że to, jak się czujesz, zależy nie tylko od samej sytuacji, ale też od tego, jak ją w danej chwili rozumiesz.
- Sytuacja Szefowa pisze: „Masz chwilę? Musimy porozmawiać.”
- Myśl „Coś poszło nie tak.”
- Emocja Niepokój, 7 z 10.
Ta sama wiadomość przy myśli „Pewnie chodzi o nowy projekt” może przynieść ciekawość zamiast niepokoju.
Aaron Beck opisał w 1963 roku, że w myśleniu osób z depresją powtarzają się podobne zniekształcenia, na przykład wyciąganie wniosków bez dowodów albo ogólnych wniosków z jednego zdarzenia (Beck, 1963). Takim zniekształceniom terapia poznawczo-behawioralna przygląda się do dziś, między innymi w dzienniku myśli.
Jak go prowadzić w 6 krokach
Wybierz jedną konkretną sytuację z ostatnich dni, po której emocje były wyraźne. Sześć krótkich kroków. Każdy możesz pominąć.
- Sytuacja. Co się wydarzyło? Same fakty: kiedy, gdzie, co się stało.
- Emocje. Jakie emocje się pojawiły? Wybierz do 3 słów albo wpisz własne. Więcej słów znajdziesz na liście emocji i uczuć. Jak silna jest najsilniejsza emocja? Oceń ją od 0 do 10.
- Myśl. Co przemknęło Ci przez głowę? Zapisz myśl tak, jak brzmiała w głowie.
- Pułapki myślenia. Czy ta myśl przypomina którąś z pułapek? Ten krok jest opcjonalny. Możesz zaznaczyć kilka pułapek albo żadnej.
- Za i przeciw. Co przemawia za tą myślą? Co przemawia przeciw? Co powiesz bliskiej osobie, która myśli tak samo? To nie znaczy, że Twoje uczucia są błędne. Chodzi o to, żeby zobaczyć całą sytuację.
- Bardziej wyważona myśl. Jak można spojrzeć na to inaczej, gdy widać całą sytuację? Nie musi być pozytywna. Wystarczy, że jest bliższa faktom. Jak silna jest teraz ta sama emocja?
Przy bardzo silnej emocji trudno spokojnie myśleć. Możesz najpierw spróbować oddechu z poradnika o ataku paniki i wrócić do zapisu później.
Wpisy zostają tylko na tym ekranie. Nie wysyłamy ich nigdzie, także do statystyk. Znikają, gdy zamkniesz stronę albo zaczniesz od nowa. Strona niczego nie podpowiada na podstawie wpisów. To ćwiczenie, nie terapia ani diagnoza.
Zapis możesz wydrukować albo zapisać jako PDF. Jeśli wolisz kartkę, pobierz pusty wzór do druku (PDF, A4), nowa karta.
10 pułapek myślenia
W terapii poznawczo-behawioralnej nazywa się je zniekształceniami poznawczymi. To nie wady charakteru, tylko nawyki myślenia, które łatwiej zauważyć, gdy mają nazwę. Jedna myśl może pasować do kilku pułapek naraz.
- Katastrofizowanie. Małe potknięcie urasta w myślach do katastrofy, której nie da się znieść ani naprawić. „Literówka w mailu do klienta. To koniec, wszystko stracone.”
- Czytanie w myślach. Zakładasz, że wiesz, co myślą inni, choć tego nie powiedzieli. „Kolega ziewnął w trakcie mojej opowieści. Pewnie go nudzę.”
- Przepowiadanie przyszłości. Przewidujesz, że coś pójdzie źle, i traktujesz to jak pewnik. „Nie ma sensu iść na tę rozmowę o pracę. I tak mnie nie przyjmą.”
- Wszystko albo nic. Widzisz tylko dwie możliwości: idealnie albo porażka. „Połowa listy zadań zrobiona, czyli dzień zmarnowany.”
- Nadmierne uogólnianie. Z jednego zdarzenia robisz regułę ze słowami „zawsze”, „nigdy”, „wszyscy”. „Znowu odmowa. Nigdy nic mi się nie udaje.”
- Filtr negatywny i pomniejszanie dobrego. Widzisz głównie to, co poszło źle, a to, co dobre, uznajesz za przypadek. „Dziewięć dobrych opinii i jedna krytyczna. W głowie zostaje tylko ta jedna.”
- Rozumowanie emocjonalne. Uznajesz, że skoro coś czujesz, to musi być prawda. „Boję się, więc to na pewno jest niebezpieczne.”
- „Muszę” i „powinno się”. Stawiasz sobie albo innym sztywne reguły i surowo oceniasz każde odstępstwo. „Nie wolno mi okazywać zmęczenia. Muszę ze wszystkim dawać radę.”
- Etykietowanie. Zamiast opisać jedno zachowanie, przyklejasz sobie albo komuś etykietę. „Zapomniane urodziny bliskiej osoby. Jestem do niczego.”
- Branie wszystkiego do siebie. Uznajesz, że to przez Ciebie dzieje się coś, na co masz mały wpływ. „Szefowa ma zły humor. Pewnie przeze mnie.”
Podobną listę pułapek opisał David Burns w książce „Feeling Good” (Burns, 1980). Opisy i przykłady na tej stronie są nasze.
Przykładowy zapis
Tak może wyglądać zapis jednej sytuacji z pracy.
| Krok | Zapis |
|---|---|
| Sytuacja | Wtorek rano wysyłam szefowej projekt. Do wieczora nie ma odpowiedzi. |
| Emocje | Niepokój, wstyd. Siła: 8 z 10. |
| Myśl | „Projekt jest słaby. Szefowa jest zła i nie wie, jak mi to powiedzieć.” |
| Pułapki myślenia | Czytanie w myślach, przepowiadanie przyszłości. |
| Za i przeciw | Za: zwykle odpisuje szybko. Przeciw: we wtorki ma spotkania do wieczora. Poprzedni projekt chwaliła. Nie wiem, czy w ogóle go otworzyła. |
| Bardziej wyważona myśl | „Nie wiem, co myśli o projekcie. Brak odpowiedzi może mieć wiele powodów. Jutro zapytam, czy dotarł.” Siła niepokoju: 5 z 10. |
Siła emocji nie musi spaść do zera. Wystarczy, że widać więcej niż jedną możliwość.
Kiedy dziennik pomaga, a kiedy to za mało
Najwięcej daje regularność. W przeglądzie 17 badań terapii poznawczo-behawioralnej, obejmujących łącznie 2312 osób, lepsze wyniki po terapii miały osoby, które częściej wykonywały zadania między sesjami (Kazantzis i in., 2016). To związek, a nie dowód, że same zadania wywołały poprawę.
Brytyjskie wytyczne NICE przy łagodniejszej depresji jako pierwszą możliwość do rozważenia wymieniają samopomoc prowadzoną z udziałem specjalisty. To materiały oparte między innymi na terapii poznawczo-behawioralnej i zwykle 6 do 8 regularnych spotkań z osobą, która wspiera ćwiczenia i sprawdza postępy (NICE, 2022).
Porozmawiaj ze specjalistą, jeśli trudne emocje nie mijają, wracają coraz częściej albo utrudniają pracę, sen czy relacje. Jeśli chcesz sprawdzić, jak się masz ostatnio, możesz wypełnić nasz test na depresję i lęk.
Gdy jest Ci bardzo ciężko
Jeśli emocje są tak silne, że trudno je unieść, albo pojawiają się myśli o zrobieniu sobie krzywdy, nie musisz zostawać z tym w pojedynkę.
- 116 123, Kryzysowy Telefon Zaufania. Dla dorosłych. Całą dobę, bezpłatnie. Można też napisać przez 116sos.pl.
- 800 70 2222, Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym. Całą dobę, bezpłatnie. Działa też czat.
Możesz też powiedzieć o tym osobie, której ufasz. Masz mniej niż 18 lat? Zadzwoń pod 116 111. Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży, całą dobę.
Jeśli Ty albo ktoś obok jest w bezpośrednim niebezpieczeństwie, dzwoń pod 112. Możesz też bez skierowania zgłosić się na izbę przyjęć najbliższego szpitala psychiatrycznego. Jeśli jesteś za granicą, zadzwoń pod lokalny numer alarmowy kraju, w którym jesteś. W krajach Unii Europejskiej to 112.
Więcej miejsc, gdzie można dostać pomoc, znajdziesz na stronie Pomoc kryzysowa. Numery sprawdziliśmy 10.11.2026.
Dziennik w terapii
Jeśli chodzisz na terapię, przynieś zapis na sesję. O konkretnej sytuacji rozmawia się łatwiej niż o tym, jak było „ogólnie”.
Czasem siła emocji się nie zmienia albo nawet rośnie. To też ważna informacja. Warto pokazać ten zapis na sesji.
W terapii poznawczo-behawioralnej ćwiczenia między spotkaniami są stałą częścią pracy. Więcej o tym nurcie przeczytasz na stronie Terapia poznawczo-behawioralna. Z trudnymi myślami pracuje się też w innych nurtach, tylko w inny sposób. Jak wygląda to przy obniżonym nastroju, lęku czy stresie, pokazuje zestawienie Nurty a trudności.
Chcesz poćwiczyć to z kimś? Zacznijmy od 15 minut rozmowy. Rozmowę poprowadzi Klaudia, Marcin albo Magdalena, przez telefon albo Google Meet. Wystarczy jedno zdanie o tym, co Cię sprowadza. Bez zobowiązań i bez przygotowania.
Pod artykułem znajdziesz osoby z naszego zespołu, które pracują w nurcie poznawczo-behawioralnym. Przy każdej osobie widać cenę, a gdy jest wolne miejsce, także najbliższy termin.
Źródła 4 pozycje, na których opiera się artykuł
- 1
Beck, A. T. (1963). Thinking and depression: I. Idiosyncratic content and cognitive distortions. Archives of General Psychiatry, 9, 324–333. doi.org, nowa karta
- 2
Kazantzis, N., Whittington, C., Zelencich, L., Kyrios, M., Norton, P. J., Hofmann, S. G. (2016). Quantity and quality of homework compliance: a meta-analysis of relations with outcome in cognitive behavior therapy. Behavior Therapy, 47(5), 755–772. doi.org, nowa karta
- 3
National Institute for Health and Care Excellence (2022). Depression in adults: treatment and management (NG222), zalecenie 1.5.2 i tabela 1 (odczyt 17.11.2026). nice.org.uk, nowa karta
- 4
Burns, D. D. (1980). Feeling Good: The New Mood Therapy. New York: William Morrow. Książka, w której opisano podobną listę pułapek myślenia; nasze opisy i przykłady są własne.

Marcin Goluch
Psycholog, dyplomowany psychoterapeuta · Pracuję z dorosłymi, młodzieżą i parami.
„Skupiam się na relacji terapeutycznej, pracy z emocjami i przywracaniu wpływu na własne życie.”
















