Jak żyć obok osoby, która pije, i nie zgubić siebie

Kiedy picie bliskiej osoby zaczyna rządzić Twoim życiem

Życie obok osoby, która nadużywa alkoholu, zwykle zmienia się powoli. Dopiero po czasie widać, jak wiele kręci się wokół jednego tematu. Możesz zauważać u siebie, że:

• ciągle jesteś w napięciu i sprawdzasz, w jakim stanie wróci bliska osoba,
• tłumaczysz ją przed rodziną, w pracy albo w szkole dzieci,
• przejmujesz jej obowiązki, płacisz rachunki, naprawiasz skutki,
• czujesz wstyd, złość, bezradność albo poczucie winy,
• rezygnujesz ze spotkań i własnych planów,
• masz kłopoty ze snem, zdrowiem albo nastrojem.

Taki sposób życia bywa nazywany współuzależnieniem. To nie diagnoza ani zarzut, tylko opis tego, jak uzależnienie jednej osoby zmienia życie jej bliskich.

Czego nie da się zrobić

Nie zmusisz nikogo do trzeźwości prośbą, groźbą ani pilnowaniem. Wylewanie alkoholu, chowanie pieniędzy czy ciągłe kontrolowanie zwykle zwiększa napięcie, a nie zmniejsza picia.

To nie Twoja wina, że bliska osoba pije. I nie Twoje zadanie, żeby za nią to naprawić.

Co może pomóc

W jednym z badań porównano trzy sposoby pracy z rodzinami osób, które piły i nie chciały się leczyć. Wzięło w nim udział 130 bliskich osób. Podejście oparte na spokojnej komunikacji i wzmacnianiu trzeźwych zachowań (CRAFT) skłoniło do leczenia 64% osób pijących. Przy zachęcaniu bliskich do udziału w grupach Al-Anon było to 13%, a przy przygotowaniu do rodzinnej konfrontacji 30% (Miller, Meyers i Tonigan, 1999). We wszystkich trzech grupach samopoczucie bliskich poprawiło się podobnie.

Z tego podejścia warto wziąć kilka zasad:

• Rozmawiaj, gdy bliska osoba jest trzeźwa. Wybierz spokojny moment, nie w trakcie kłótni.
• Mów o sobie i o faktach. „Martwię się, gdy wracasz po alkoholu i nie odbierasz telefonu” zamiast oskarżeń i etykiet.
• Doceniaj trzeźwe chwile. Wspólny czas bez alkoholu może być dla bliskiej osoby ważnym powodem do zmiany.
• Nie ratuj przed skutkami. Nie tłumacz jej przed pracodawcą i nie sprzątaj po imprezie. Naturalne konsekwencje pomagają zobaczyć problem.
• Miej plan na „tak”. Sprawdź wcześniej, gdzie bliska osoba może zacząć leczenie, żeby nie stracić momentu, gdy się zgodzi.

Bezpieczeństwo przede wszystkim

Jeśli picie łączy się z przemocą, krzykiem, zastraszaniem albo niszczeniem rzeczy, najważniejsze jest Twoje bezpieczeństwo i bezpieczeństwo dzieci. W zagrożeniu dzwoń pod 112.

Osoby doznające przemocy domowej i świadkowie przemocy mogą zadzwonić pod 800 120 002, na Ogólnopolski Telefon dla Osób Doznających Przemocy Domowej „Niebieska Linia” (niebieskalinia.pl, nowa karta).

Pomoc dla Ciebie

Możesz zadbać o siebie niezależnie od tego, co zrobi bliska osoba:

• Terapia. Gdy sytuacja odbija się na Twoim nastroju, zdrowiu albo relacjach. W MentalCare możesz przyjść także wtedy, gdy bliska osoba nadal pije.
• Psychoedukacja. Gdy chcesz zrozumieć, jak działa uzależnienie i jak wspierać bliską osobę, nie biorąc wszystkiego na siebie.
• Grupy wsparcia. Al-Anon to bezpłatne grupy dla rodzin i przyjaciół osób pijących (al-anon.org.pl, nowa karta). Działają też grupy Alateen dla nastolatków.
• Terapia rodzin. Gdy uzależnienie dotyka całego domu: terapia rodzin.

Gdy bliska osoba chce przestać pić, pierwszym krokiem jest lekarz albo poradnia leczenia uzależnień, bo nagłe odstawienie alkoholu może być niebezpieczne. W MentalCare prowadzimy psychoterapię dla osób w okresie abstynencji, czyli po odstawieniu. Specjalistów, którzy pracują z uzależnieniami, znajdziesz w naszym zespole.

Pytania bliskich osób pijących

Redakcja merytoryczna: Marcin Goluch, psycholog, dyplomowany psychoterapeuta.

Redakcja merytoryczna

Marcin Goluch

Psycholog, dyplomowany psychoterapeuta

Pracuję z dorosłymi, młodzieżą i parami.

Zobacz profilSprawdź terminy